NL / EN / DE
zoek
Facebook Twitter YouTube Flickr contact
5-3 t/m 21-8 2011
Ben Akkerman 1920-2010
 

Ben Akkerman 1920-2010

Ben Akkerman (1920-2010) werkte als schilder in de secure techniek van een 17de-eeuwer. In zijn jonge jaren werd hij geïnspireerd door de landschappen van onder anderen Jan van Goyen en Jacob van Ruisdael in Rijksmuseum Twenthe. Op 2 februari 2011 is het een jaar geleden dat hij overleed. Aanleiding voor een presentatie met onder andere enkele van de laatste schilderijen die hij maakte.

Ben Akkerman werd geboren in Enschede. Hij heeft de stad nooit verlaten, bracht er zijn hele werkzame leven als gemeenteambtenaar door en ontwikkelde zich tegelijkertijd tot een kunstenaar wiens werk, behalve in Rijksmuseum Twenthe, vertegenwoordigd is in Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, Gemeentemuseum Den Haag en Van Abbemuseum in Eindhoven.

Enschede

Het landschap in de buurt van Enschede ligt ten grondslag aan zijn schilderijen, en dan met name het kale, verlaten, rechtlijnige veengebied, waar hij regelmatig fietste. Hij maakte er foto's van eenvoudige schuurtjes die aan de turfstekers of aan vee onderdak boden en van allerlei elementen die het landschap structuur gaven: hekwerken, geulen of een rechte lijn bomen.
Hij luisterde ook graag naar verhalen van oude mensen die hier
nog als turfsteker hadden gewerkt

Van landschap...

In zijn schilderijen en tekeningen keren de structuren van het landschap in vereenvoudigde vorm terug. Die vereenvoudiging wordt steeds verder doorgevoerd tot patronen van zich herhalende lijnen en structuren. Een horizontale scheiding of lijn in het midden van Akkermans doeken herinnert nog slechts aan de horizon, en daarmee aan een natuurlijk landschap. In 1973 wordt ook de horizon opgegeven en worden de schilderijen en tekeningen volledig abstract.

...Naar abstractie

Het landschap, dat voor Akkerman ooit de aanleiding was om te gaan schilderen, zit hem nu in de weg en leidt hem af van het schilderen zelf. Vanaf dit moment werkt hij uitsluitend met kleur, lijn en de vorm van het schilderij, meestal een vierkant. De verf wordt laag voor laag aangebracht, bijna als een soort stucwerk, en vervolgens weer weggeschuurd. De op zichzelf simpele patronen en rasters van lijnen worden eindeloos veranderd en hetzelfde geldt ook voor de kleur. Dit proces verloopt intuïtief en zoekend. Daarom is een lijn bij Akkerman nooit kaarsrecht, het lage reliëf dat ontstaat door het aanbrengen en weer weghalen van verf is altijd vloeiend. In de nooit geheel verzadigde kleur van de toplaag schemert altijd iets van de onderliggende laag door.

Tekeningen

Ook in de tekeningen blijft het proces van veranderen zichtbaar. Door ervaring wijs geworden gebruikte Akkerman extra dik papier, dat bestand was tegen het steeds weer wegkrabben en opnieuw aanbrengen van lijnen.
Met dit intensieve productieproces maakte Akkerman zo'n twee schilderijen per jaar. De tekeningen kostten minder tijd, maar gemiddeld vond maar eens in de drie à vier jaar een tentoonstelling plaats van Akkermans nieuwe werk. Dat gebeurde in de genoemde musea, maar vooral ook bij zijn vaste galerie Art & Project, waar hij in 1973 op 53-jarige leeftijd debuteerde.

Rijksmuseum Twenthe

Voor Rijksmuseum Twenthe is Ben Akkerman een belangrijk kunstenaar. In 1996 vond een overzichtstentoonstelling van zijn werk plaats ter gelegenheid van de heropening van het museum na een verbouwing. In 2007 volgde een tentoonstelling naar aanleiding van een schenking door Ben Akkerman van een reeks tekeningen en schilderijen aan het museum. De 'collectie Akkerman' van het museum omvat inmiddels circa 80 schilderijen, tekeningen en werken in tempera, van de jaren vijftig tot 2005. Recent werden nog enkele schilderijen door een particuliere verzamelaar in langdurig bruikleen gegeven.

Nu Verwacht Tentoonstellingsarchief 2013 2012 2011
De Vuurvogel
to be / herman de vries / verzamelingen
GOGBOT Festival 2011
Thomas Gainsborough onthuld
Nieuw in Enschede. Particuliere verzamelaars en Rijksmuseum Twenthe
Arno Kramer. Tekeningen
Portretgalerij
Ben Akkerman 1920-2010
Nicolaas Verkolje (1673-1746). De fluwelen hand
2010 2009 2008