NL / EN / DE
zoek
Facebook Twitter YouTube Flickr contact
13-10 2012 t/m 2-3 2014
Meesterwerken uit het Mauritshuis. Landschappen
 

Meesterwerken uit het Mauritshuis. Landschappen

In de 17de en 18de eeuw leken er twee typen landschappen te bestaan: het geïdealiseerde en het natuurgetrouwe. Maar dit beeld klopt wel? De tentoonstelling laat zien dat ook de zogenaamde realistische schilder zijn taferelen samenstelde volgens zijn eigen idealen.

Landschappen

Rijksmuseum Twenthe heeft recent een reeks landschappen uit de 17de en vroege 18de eeuw in bruikleen gekregen. De meesterwerken, van de hand van kunstenaars als Jacob van Ruisdael, Karel du Jardin, Salomon van Ruysdael, Aert van der Neer, Jan van Huysum en Jan Baptist Weenix, zijn afkomstig uit het Mauritshuis dat is gesloten in verband met een grote uitbreiding en renovatie. Dit bruikleen is aanleiding om, in combinatie met een aantal topstukken van De Moucheron, Ruisdael en Ruysdael, Van der Neer, Egbert van Drielst en Jacob van Strij uit de eigen collectie, een bijzondere presentatie te organiseren: Het ideaal als werkelijkheid.

Het geïndealiseerde en natuurgetrouwe landschap

Wie het landschapsstuk uit de 17de en 18de eeuw nader bekijkt, ziet grofweg twee typen: het geïdealiseerde en het ogenschijnlijk natuurgetrouwe. Volgens de overlevering kiest een kunstenaar in een geïdealiseerd landschap de fraaiste delen uit de natuur om een volmaakt geheel samen te stellen. Een naturalistisch kunstenaar kopieert de natuur letterlijk, inclusief al haar onvolmaaktheden.

Deze tegenstelling was aanleiding voor idealiserende kunstenaars, die vonden dat zij zich door het gebruik van hun krachtige verbeelding sterk onderscheidden van hun louter kopiërende collega's, hun eigen werk aanzienlijk hoger in te schalen. Maar dit beeld klopt niet. Want ook de zogeheten realistische schilder selecteerde en stelde taferelen samen volgens zijn eigen idealen. Iedere kunstenaar maakte schetsen om deze in zijn atelier als een photoshopper avant-la-lettre te combineren tot een tafereel dat er ‘waarschijnlijk' uitzag, ook al stemde het niet overeen met de werkelijkheid. Beide typen kunstenaar baseerden zich, kortom, op ‘het ideaal van de werkelijkheid'.

T0473-12

'Kijk maar, er staat niet wat er staat'

Jacob van Ruisdael heeft het kasteel Bentheim in zijn beroemde schilderij, dat vanwege de nabijheid van het onderwerp voor de bezoekers van Rijksmuseum Twenthe een bijzondere betekenis heeft, om compositorische redenen hoger geplaatst dan het werkelijk ligt. De toeschouwer bemerkt, ondanks zijn vertrouwdheid met deze kunst, met een variant naar de dichter Nijhoff: ‘Kijk maar, er staat niet wat er staat'. De tentoonstelling laat de kijker meebeleven hoe 17de- en 18de-eeuwse kunstenaars de werkelijkheid naar hun hand zetten.

Openingsfestival

Het ideaal als werkelijkheid wordt op zaterdag 13 oktober geopend tijdens Herfsttooi 2.0 - Festival van de verbeelding. Dit nieuwe festival staat geheel in het teken van innovatie in kunst en wetenschap. ‘Verbeelding' is daarbij het verbindende element. Zowel beeldend kunstenaars als wetenschappers, filosofen en schrijvers hebben door de eeuwen heen de wereld bekeken, bestudeerd en vervolgens op hun eigen manier verbeeld. Zij komen tot nieuwe verbeeldingen door over de grenzen van hun vakgebieden heen te kijken. Met Herfsttooi 2.0 speurt Rijksmuseum Twenthe de rafelranden van het eigen vakgebied af, op zoek naar nieuwe verbeeldingen.

Nu Verwacht Tentoonstellingsarchief 2013 2012
De behangsels van Van Strij
Spelen op de grens van het onmogelijke. 25 jaren mediakunst aan AKI/ArtEZ
Meesterwerken uit het Mauritshuis. Landschappen
De drie smaken van Jop. Dilemma's van een kunstkenner
Meesterwerken uit het Mauritshuis. Rewind
GOGBOT Festival 2012
Koen Vermeule. High above Ground
Ladies & Gentlemen. Portretten uit de Britse Gouden Eeuw
2011 2010 2009 2008