Rijksmuseum Twenthe - Het kunstmuseum van Enschede

Amsterdamse Engelenvleugels in Enschede

Enschede, 6 september 2016 - Ze hingen al ruim drie eeuwen voor iedereen zichtbaar op dezelfde plek: de orgelluiken die Gerard de Lairesse schilderde voor de Amsterdamse Westerkerk. En toch heeft vrijwel niemand ze ooit echt kunnen zien. Want ze hangen hoog, twaalf meter hoog en bijna onzichtbaar. Zo hoog dat er niet eens goede foto's van bestaan. Deze 'Engelenvleugels', zoals schrijfster Nelleke Noordervliet ze noemt, zijn nu voor het eerst in de geschiedenis écht te zien. De orgelluiken, elk groter dan de Nachtwacht, hebben een prominente plek op de tentoonstelling ‘Eindelijk! De Lairesse’, van 10 september t/m 22 januari in Rijksmuseum Twenthe, Enschede.

Bekijk hier de video's van het NOS journaal

Dag 1: www.nos.nl

Dag 2: www.nos.nl


Bekijk hier een samenvatting van twee dagen spanning rondom de luiken op YouTube (je kunt deze ook in de Gobelinzaal bekijken tijdens je bezoek aan de tentoonstelling). 


Een bijna onmogelijk project

Lange tijd was het onzeker of de schilderijen op reis konden. De simpele vraag: “passen ze wel door de deur?” was niet te beantwoorden. Niemand kon vertellen hoe groot de luiken echt waren. Vanaf de grond kon wel een ruwe schatting gemaakt worden. De deuren van Rijksmuseum Twenthe vormden geen probleem, die waren groot genoeg. Maar de kerkdeuren van de Westerkerk zijn kleiner. Eigenlijk had men de moed al opgegeven maar kunsttransporteur Hizkia van Kralingen liet het er niet bij zitten. Op 15 juni zijn de luiken en de deuren zorgvuldig gemeten. Een speciale, lichtgewicht kraan hees de specialisten langzaam omhoog. Zorgvuldig werd het schilderij opgemeten. Drie meter en vijftien centimeter breed, de kerkdeur was gelukkig breder. Wanneer de klimaatsluis tijdelijk verwijderd kon worden, moest het lukken. Het verlossende: “het past!” klonk dan ook in de keuken van de Westerkerk. Deze week viel ook het besluit over het kostenplaatje. Met hulp van sponsoren die het museum een warm hart toedragen, is ook die drempel geslecht. De orgelluiken van de Westerkerk in Amsterdam komen naar Twente voor 'Eindelijk! De Lairesse’, de allereerste overzichtstentoonstelling ooit van Gerard de Lairesse.



'De belangrijkste schilder van de Gouden Eeuw...'

Gerard de Lairesse (1640-1711) was dé schildersvorst van de late 17e eeuw. Hij was de favoriet van de mondaine elite van Amsterdam en hij kreeg prestigieuze opdrachten van het Haagse Hof. Gregor J.M. Weber, samensteller van de tentoonstelling Late Rembrandt in het Rijksmuseum zegt: 'De Lairesse komt niet ná Rembrandt, maar staat naast Rembrandt als de belangrijkste schilder van de Gouden Eeuw.'



Op reis

6 september in alle vroegte gaan de twee immense luiken van 3.15 bij 5.44 meter op reis naar Enschede. Voor vier maanden weg uit de kerk waar ze jarenlang waakten over de graven van Rembrandt en zijn zoon Titus, weg van de laatste rustplaats van Govert Flinck en andere bekende namen uit onze Gouden Eeuw. Ooit waren ze het decor van het huwelijk van Prinses Beatrix en Claus von Amsberg. Vanaf 10 september voor iedereen van dichtbij te bewonderen in Enschede bij ‘Eindelijk! De Lairesse’.