Rijksmuseum Twenthe - Het kunstmuseum van Enschede

Archief 2012<div>Ladies and Gentlemen</div>

Portretten uit de Britse Gouden Eeuw uit Tate Britain

Rijksmuseum Twenthe presenteerde van 31 maart t/m 16 september 2012 de allereerste tentoonstelling van Britse portretten uit de 18de eeuw in Nederland. Alle schilderijen waren afkomstig uit Tate Britain in Londen. Het ging om werken van bekende kunstenaars als Sir Joshua Reynolds, Thomas Gainsborough en Sir Thomas Lawrence.


Portretten uit Tate Britain

Alle schilderijen waren afkomstig uit Tate Britain in Londen, waar zij behoren tot de prominente zaalstukken. Vanwege een verbouwing kon het Londense museum minder kunstwerken presenteren en kwamen deze topstukken tijdelijk voor bruikleen beschikbaar. Aan de hand van twaalf zeer gevarieerde werken werd een compact overzicht gegeven van de portretkunst uit de Gouden Eeuw van de Britse kunst.


Gouden Eeuw

De 18de eeuw wordt wel beschouwd als de Gouden Eeuw van de Britse kunst. In deze periode bereikten Britse kunstenaars een uitzonderlijk hoog niveau en inspireerden zij, na eerst door Nederlandse en Franse schilders te zijn beïnvloed, zelf de Europese kunst. Een mooi voorbeeld uit deze periode verwierf Rijksmuseum Twenthe recent met Boomachtig landschap met een rustende herder bij een zonnig pad en schapen van Thomas Gainsborough. De portretschilderkunst was de voornaamste kunstvorm in de 18de eeuw. Als geen ander volk waren de statusbewuste Britten erdoor geobsedeerd. Een getalenteerde portrettist kon iemand immers de uitstraling van een echte lady of gentlemen geven.


Lady Hamilton as Circe circa 1782 door George Romney


Nieuwe rijken

De bloei van de Britse portretkunst in de eerste helft van de 18de eeuw werd ook bepaald door de politieke en economische veranderingen die zich in de late 17de eeuw voltrokken. Het gezag van de monarchie en de aristocratie werd steeds meer ondermijnd en de toekomst lag duidelijk in de handen van handelslieden en stedelijke beroepsbeoefenaars , de groeiende ‘middenklasse’ van de maatschappij. Deze ‘nieuwe rijken’ kregen ook belangstelling voor cultuur en portretschilderkunst in het bijzonder.


Dwarsverbanden

In de tentoonstelling Ladies & Gentlemen waren portretten te zien van onder anderen de latere koning George IV, van adellijke families en burgers en van een minnares. De presentatie sloot nauw aan bij de collectie portretten in Rijksmuseum Twenthe zelf. Vaak zijn er intrigerende 'dwarsverbanden': zo laat het portret van Samuel Richardson en zijn gezin uit Tate Britain de schrijver zien van het boek The History of Sir Charles Grandison dat zo prominent op tafel staat in Tibout Regters' Portret van een onbekende dame uit Rijksmuseum Twenthe.


Opening door Thomas von der Dunk
Op zaterdag 31 maart 2012 is de tentoonstelling Ladies & Gentlemen geopend door Thomas von der Dunk. Thomas von der Dunk (1961) is cultuurhistoricus, publicist en columnist voor de Volkskrant. In 1994 promoveerde hij op de politieke en ideologische aspecten van de monumentencultus in het Heilige Roomse Rijk in de 14de tot 18de eeuw. Sinds 2002 is hij werkzaam als freelance publicist en politiek commentator.