Rijksmuseum Twenthe

Ars Longa, Vita Brevis 

Vanaf 24 juni 2018 - Ars Longa, Vita Brevis (‘de kunst is lang, het leven kort’) is de nieuwe collectiepresentatie van Rijksmuseum Twenthe, met als centrale thema 'de menselijke conditie’.  

Het menselijk leven in negen episodes

Het museum heeft negen kunstenaars uitgenodigd om ieder een eigen zaal in te richten en daarbij gebruik te maken van de museumcollectie in relatie tot een nieuw of bestaand werk van de kunstenaar. Zo ontstaan er in totaal negen elkaar opvolgende kabinetten waarin de kunstenaars met hun installaties het verhaal van ‘La condition humaine’ vertellen, de menselijke conditie in de 21ste eeuw.


De kunstenaars die voor Ars Longa, Vita Brevis een kabinet zullen inrichten zijn o.a. Armando, Karin Arink, Bart Hess, L.A. Raeven, Berend Strik, Anne Wenzel en Peter Zegveld. Hun installaties volgen de verschillende fasen uit een mensenleven, beginnend met de begeerte en in de eerste zaal en eindigend met ‘memento mori’ in de laatste zaal. Ofwel het menselijk leven in negen episodes. 


Berend Strik,  Decipher the artist's mind...(studio BJA), 2016


De menselijke conditie

‘Religie en humor zijn manieren om er niet aan te hoeven denken dat we doodgaan, kunst

verleidt ons om dat juist wel te doen.’ Deze uitspraak komt van beeldend kunstenaar Joost van

den Toorn en is een antwoord op de vraag waar het uiteindelijk om draait in zijn werk. Voor

hem is kunst een manier om de angst, in dit geval de angst voor de dood, in de ogen te kijken

om er vervolgens mee om te kunnen gaan.


Een andere strategie is om weg te kijken van de angst, bijvoorbeeld door een volmaakte wereld in het vooruitzicht te stellen. De religie, en het christendom in het bijzonder, bood in Europa eeuwenlang een bevredigend antwoord op de onvolmaaktheid van het menselijk bestaan. In het hiernamaals wachtte de gelovige een harmonische toestand die tot in het oneindige zou duren. Dit in tegenstelling tot de onvolmaakte, aardse werkelijkheid, die zich bovenal laat kenmerken door een fundamentele tweeslachtigheid. Want het goede is er nooit zonder het kwade en de schoonheid nooit zonder de lelijkheid.


In de loop van de 20ste eeuw vormden het bestaan van een orde scheppende God en het

vooruitzicht op de hemelse verlossing steeds minder een bevredigend antwoord op het

menselijk tekort. Juist de notie dat wij mensen nooit de volmaakte toestand zullen bereiken,

wordt vanaf de 20ste eeuw bepalend voor de manier waarop we over onszelf denken. Onze realiteit wordt doorsneden door contradicties. Onze wereld is fundamenteel tweeslachtig, en de menselijke strijd en verdeeldheid zijn onophefbaar.


De kunsten bieden, in tegenstelling tot religie, geen sluitende antwoorden op dit tekort. Wel

doen ze een poging om ons hiertoe te laten verhouden. Het maken én het aanschouwen van

kunst kan een manier zijn om met het tekort om te gaan. Juist door in te zoomen op de dualiteit van het menselijk bestaan. Daarom is de menselijke conditie, en dan specifiek de menselijke conditie van de 21ste eeuw, die doordrongen is van deze dualiteit, het overkoepelende thema van Ars Longa, Vita Brevis.


Peter Zegveld, Die Treppe


Ars Longa, Vita Brevis

De negen episodes van Ars Longa, Vita Brevis worden allemaal gekenmerkt door de hierboven beschreven dualiteit: Begeerte, Behoefte en beheersing, Het mysterie en het verlies daarvan, Spelen en beteugeling, Verbondenheid en vrijheid, De wilskracht en het onvermogen, Controle en loslaten, Trouw en ontrouw, en tenslotte Memento mori.