Rijksmuseum Twenthe - Het kunstmuseum van Enschede

Lezing Léon Kruijswijk | 12 mei 2019

‘Masculine? Feminine? It depends on the situation. Neuter is the only gender that always suits me.’ Hoe verhoudt ons lichaam zich tot wie wij zijn? Kunsthistoricus en onafhankelijk curator Léon Kruijswijk vertelt hoe kunstenaars in de 20ste en 21ste eeuw ideeën over genderidentiteit, seksualiteit en het lichaam bevragen, bekritiseren en verruimen.

‘Masculine? Feminine? It depends on the situation. Neuter is the only gender that always suits me.’ In een tijd waarin we discussie voeren over gender-neutrale aankondigingen in de trein, klinken deze woorden niet vreemd. De Franse kunstenaar Claude Cahun (1894-1954) schreef ze echter in 1930 in haar autobiografische kunstboek Aveux non Avenus. Cahun gebruikte het Latijns bijvoeglijk naamwoord ‘neuter’, in het Engels ‘neither’, als oplossing voor haar non-conforme gender. Het citaat laat de complexiteit van identiteitsvorming zien als je niet in een standaard hokje past en geeft aan hoe kunstenaars al lange tijd de ruimte van kunst kunnen gebruiken voor experiment aangaande seksualiteit en genderidentiteit. Het werk van Zackary Drucker & Rhys Ernst in De Naakte Waarheid toont dat vergelijkbare experimenten en onderwerpen in de kunst nog steeds actueel zijn.



Zackary Drucker & Rhys Ernst, Relationship #12, 2008. Courtesy Zackary Drucker & Rhys Ernst en Luis De Jesus Los Angeles


Tijdens deze lezing laat Léon Kruijswijk aan de hand van een aantal kunstenaars uit de 20ste en 21ste eeuw zien hoe zij ideeën over genderidentiteit, seksualiteit en het lichaam bevragen, bekritiseren en verruimen. Zo wist Claude Cahun een veilige haven voor zichzelf en partner te creëren onder de noemer kunst, streed de veelzijdige Amerikaanse kunstenaar David Wojnarowicz in de jaren ’80 en ’90 voor een gelijkwaardigere en rechtvaardigere behandeling van mensen met HIV of Aids, en maakt de Zuid-Afrikaanse visueel activist en fotograaf Zanele Muholi zichtbaar dat LGBTQI+ rechten vandaag de dag zeker niet voor iedereen een gegeven zijn.


Léon Kruijswijk is freelance curator en onderzoeker geïnteresseerd in moderne en hedendaagse kunst op het snijvlak van LGBTQI+ en gender kwesties, activisme, postkolonialisme en institutionele kritiek. Hij werkte onder andere voor Framer Framed, De School Amsterdam en Galerie Ron Mandos, is initiator en curator van de Queer Series, en deed onlangs een curatorial fellowship bij KW Institute for Contemporary Art, Berlijn. 


Praktische info

Aanvang: 14:30

Plaats: Gobelinzaal, RMT

Toegang: het bijwonen van de lezing is gratis, voor toegang tot het museum gelden reguliere entreetarieven. Reserveren is niet mogelijk, vol = vol