Rijksmuseum Twenthe - Het kunstmuseum van Enschede

Restauratie Ontbijtje van Hulsdonck - dag 1

Edwina Brinckmann-Rouffaer

16 december - Ik ben begonnen met het verwijderen van oppervlakkig vuil.


Dat is normale aanslag uit de atmosfeer, die zich op ieder voorwerp hecht.

Omdat het schilderij in museale omstandigheden hangt is het niet zo heel vuil.

Oppervlakkig vuil laat zich goed verwijderen met wattenbolletjes bevochtigd met saliva, een mooi woord voor speeksel.

Deze handeling is altijd heel belangrijk.

Als je hierna verder wilt gaan met vernis verwijderen waarvoor echte oplosmiddelen nodig zijn, dan is het belangrijk dat het oppervlakkig vuil is verwijderd, omdat het anders de werking van het oplosmiddel belemmert.

Je zou dan een sterker oplosmiddel nodig hebben, wat we liever vermijden. 

De watjes met verwijderd oppervlaktevuil:

Daarnaast is oppervlakkig vuil verwijderen een manier om helemaal kennis te maken met het schilderij.

Je ziet dingen die je bij eerdere beschouwing niet zijn opgevallen.

Ik zie bijvoorbeeld nu pas dat op de boter hele kleine condensdruppeltjes zijn geschilderd:

Hierna zijn verschillende oplosmiddelen en oplosmiddelmengsels getest om de vernis te verwijderen. De vernisafname verloopt goed, al gaat het niet heel vlot. De vernis zwelt meer in het oplosmiddel dan dat hij oplost.

De vernis is inderdaad erg vergeeld. De verflaag verkeert in een mooie conditie; er is weinig craquelé te zien.

Alleen in het glas met de ondefinieerbaar gekleurde drank, vertoont de verf ineens fijnmazige krimpscheurtjes.

Ik weet niet hoe deze verf is samengesteld, daar zou nader onderzoek voor nodig zijn, maar hier reageerden het pigment en het bindmiddel van de verf ineens anders op elkaar dan elders in de voorstelling. Hieronder eerst een foto van de watjes met de verwijderde gele vernis.

 Het craquelé in het glas: