Alexander Roslin

Portrettist van de aristocratie

Rijkdom, macht, aanzien en decadentie: de Zweedse schilder Alexander Roslin (1718-1793) wist feilloos de heersende klasse van zijn tijd weer te geven.

Als reizende portretschilder trok hij in de tweede helft van de 18de eeuw langs de Europese vorstenhuizen om koningen, adellijke lieden en andere leden van de aristocratie in hun meest prachtige uitdossingen weer te geven.

Rijkdom en decadentie

Roslin vereeuwigde de heersende klasse op het hoogtepunt van haar rijkdom en macht. Hij was de chroniqueur van de decadentie van de late 18de eeuw. Maar deze rijkdom en decadentie waren, zo blijkt achteraf, ook een laatste stuipstrekking van een klasse die spoedig haar macht en aanzien zou verliezen. Het waren roerige tijden: er heerste politieke en sociale onrust en deze bereikte een hoogtepunt met de Franse Revolutie in 1789. Vele door Roslin geschilderde vorsten en edellieden verloren tijdens de Revolutie hun posities en daarmee hun status. Sommigen verloren zelf letterlijk hun hoofd onder de guillotine of kwamen anderszins op gewelddadige wijze om het leven. Dat Roslin zelf, als representant van de gehate klasse van het Ancien Régime, wonderwel de Revolutie overleefde komt waarschijnlijk omdat hij niet van Franse komaf was.

Leefwereld van de geportretteerden
Deze eerste Roslin-tentoonstelling in Nederland is voor het Nederlandse publiek niet alleen een unieke kans om kennis te maken met het prachtige oeuvre van Roslin, maar neemt de bezoekers ook mee in de wereld van de geportretteerden. Hun fascinerende, soms dramatische, intrigerende, prachtige historische en persoonlijke verhalen - inclusief intriges op politiek en moreel gebied - vormen de leidraad door de tentoonstelling. De geportretteerden, hun luxueuze leefwereld en de ingrijpende gebeurtenissen om hen heen worden tot leven gebracht door voorwerpen uit hun entourage: kostuums, meubilair en porselein, maar ook brieven en prenten. Zo wordt een fascinerend beeld gegeven van een klasse en een levensstijl die ten tijde van Roslin de climax beleefde, juist voordat met de Revolutie de ondergang kwam. We komen dicht op de huid van de kunstenaar en zijn clientèle.

Uniek in Nederland
Als enige museum in Nederland bezit Rijksmuseum Twenthe twee portretten van Roslin. De fijn geschilderde en gracieuze portretten van het Franse echtpaar Marie Romain Hamelin en Marie Jeanne Puissant vertegenwoordigen een type dat eveneens uniek is in Nederlandse museale collecties.

Internationale bruiklenen

Speciaal voor deze tentoonstelling krijgt RMT maar liefst dertien topstukken uit de Roslin-collectie van het Nationaalmuseum in Stockholm in bruikleen, waaronder Portret van Gustaaf III en De dame met de voile, dat door de beroemde Franse criticus Denis Diderot werd omschreven als ‘très piquante'. Daarnaast zijn er uit de collectie van het Nationaalmuseum portretten te zien van het Zweedse vorstenhuis, zoals dat van de Zweedse koning Gustav III (1775) en diens dominante moeder Lovisa Ulrika, prinses van Pruisen, koningin van Zweden (eveneens 1775). Ook leden van het Franse koningshuis en andere aan de Roy gelieerden zijn prominent vertegenwoordigd, onder wie Louis-Philippe de Bourbon (1725-1785), hertog van Chartres, later hertog van Orléans. De aristocratie is ruim aanwezig, zoals met de prachtige portretten van de Baron en Barones de Neubourg-Cromière (1756).

Partners

Deze tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door: Nationaalmuseum Stockholm, RMT Vrienden, Prins Bernhard Cultuurfonds (Nieske Fonds), Mondriaan Stichting, VSBfonds.

400 jaar vriendschap Zweden - Nederland
In 1614 opende Zweden in Nederland zijn eerste ambassade ter wereld. Het betekende de start van een vriendschap die onze economieën en onze samenlevingen tot aan de dag van vandaag heeft verrijkt. In 2014 vieren we de vriendschapsband met een bijzonder activiteitenprogramma. De tentoonstelling Alexander Roslin - Portrettist van de aristocratie maakt deel uit van dit internationale programma. Kijk voor meer informatie op www.swe400nl.com.