Ergens tussen hoop en vrees

Generaties, het idee, is niet meer te ontsnappen. Ik weet niet hoeveel gesprekken wel niet “Gen Z”, "millennials" of "boomers" nonchalant benoemen, het is zo nonchalant dat het bijna niet meer opvalt, diep genesteld in de hedendaagse cultuur. Stop even en vraag wat dit doet, verliezen we niet compleet zicht op onze samenhorigheid, wijsheden die oud van jong en jong van oud kunnen leren in deze poging om houvast te vinden in de creatie van niet normaal abstracte tijd-communes.

Elk mens heeft even veel potentie om kennis te delen als is het een kind of een bejaarde, het horen van perspectieven haalt ons uit onze eigen hoofden. De speelse nieuwsgierigheid van mijn zusjes inspireert mij net als de tijd-brede verhalen van mijn opa. Elke tijd heeft zo een rol voor zijn leeftijden. Elke leeftijd heeft zo lessen voor andere leeftijden die je vergeet of nog niet geleerd hebt. Kinderen leren zelfstandigheid, volwassenen vergeten nieuwsgierigheid, ouderen ontleren de tijd.

Het pact die we met elkaar moeten sluiten is een luister pact. Tuurlijk leeft iedereen in hun eigen tijd-commune, de school, het kantoor, de vriendengroep maar koester elk moment dat je van iemand die wat jonger of ouder is dan jij hun ervaringen te horen krijgt. Als je hier voor open staat dan komt het vanzelf wel, een open deur vraagt mensen om naar binnen te gaan. Stap soms ook naar buiten en ga naar een punkconcert met beukende jongeren, ga naar een museum met wijze ouderen.

Ik zit op een steen in een tijd waar nog geen woord voor is, op zijn minst is het dit moment. Ik braad samen met mijn familie eten boven het vuur, de rook gaat naar het plafond van de grot en glijdt dan naar buiten de nacht in. Ik begin steeds zelfstandiger te worden en mijn vader vraagt tussen het eten door of ik me oud of jong voel. Verbaasd hoe nonchalant hij de vraag stelt denk ik even na en zeg dat ik me nog nooit zo jong gevoeld heb, maar nog nooit zo oud geweest ben. Ik vraag het ook aan hem, hij vindt dat hij nog nooit zo oud geweest is maar zich nog nooit zo jong gevoeld heeft.

Vroeger waren we ook mensen, en later zijn we ook gewoon nog mensen. Koester deze wereld, elk persoon is je buur.

Sep Friesema

Iedere generatie erft de wereld van haar voorgangers. Voor veel jongeren van nu voelt dit beklemmend; de wereld is in een slechte staat en er wordt van ons verwacht dat we dit in de toekomst zullen oplossen. Echter, op dit moment mogen de jongere generaties nauwelijks meepraten over hoe de wereld eruit moet zien.

Het Rijksmuseum Twenthe heeft hierom besloten om haar deuren te openen voor een groep van elf jongeren om onze generatie een stem in het museum te geven. Sinds november komen we wekelijks bij elkaar om een eigen expositie samen te stellen. Tijdens onze gesprekken kwam al snel naar voren dat er één overkoepelend thema in al onze levens een rol speelt: onmacht. Op allerlei verschillende manieren stuiten we in onze levens op onmacht. Het voelt niet meer als een zekerheid dat onze toekomst er beter uit zal zien dan die van voorgaande generaties. Met de druk van stijgende levenskosten, klimaatverandering en spanningen en oorlogen over de hele wereld, voelt het soms zelfs onzeker of die toekomst er wel zal komen. De wereld lijkt steeds meer in een neerwaartse spiraal te raken en niemand lijkt de macht te hebben om daar iets aan te doen. Maar is dat wel zo? En wat is macht überhaupt?

In onze tentoonstelling willen we het thema macht en onmacht verkennen. We willen samen met elkaar, het museum en de bezoekers op zoek gaan naar manieren om constructief om te gaan met machteloosheid. Hoe verlies je de problemen van de wereld niet uit het oog zonder zelf in een neerwaartse spiraal meegesleurd te worden? De kunstwerken in de expositie zijn bedoeld als aanknopingspunten voor gesprekken of gedachtes over de rol van macht in de maatschappij en in ieders persoonlijke leven. We hopen de bezoeker uit te dagen om bestaande machtsstructuren te bevragen en te deconstrueren, maar ook om samen op zoek te gaan naar alternatieven. Met werken uit verschillende tijdsperiodes willen we laten zien dat, alhoewel de problemen nu soms groter lijken dan ooit tevoren, gevoelens van machteloosheid, maar ook collectief verzet van alle tijden en generaties zijn. Wat kunnen wij leren van de vorige generaties en de manieren waarop zij hun plek in de wereld gevonden hebben? We vinden het belangrijk om in onze tentoonstelling, en via het randprogramma, ruimte te creëren voor conversaties en verbinding. Want hoewel er geen kant-en-klare oplossing is voor al onze problemen, is één ding wel duidelijk: we zullen het samen met elkaar moeten zien te doen. 

We kijken ernaar uit om de bezoekers vanaf 28 mei 2025 in onze zaal in het museum te kunnen ontmoeten. 

Yasmine